Amerikaanse Congresleden waarschuwen Musk na Starlink-storing in Oekraïne

Een tweeledige groep Amerikaanse Congresleden, verenigd in de Ukraine Caucus, noemt beperkingen aan Starlink die burgers in Oekraïne in gevaar brengen onverklaarbaar. Het Congres zal die beperkingen niet accepteren, zegt de groep. De Ukraine Caucus is een groep Democratische en Republikeinse Congresleden die zich samen inzet voor steun aan Oekraïne. Hun waarschuwing volgt op meldingen deze week dat Starlink, het satellietinternet van het bedrijf SpaceX van ondernemer Elon Musk, voor sommige eenheden in Oekraïne tijdelijk minder goed werkte. Starlink wordt in Oekraïne breed gebruikt voor internet in gebieden waar vaste verbindingen zijn uitgevallen. Zowel burgers als het leger gebruiken de dienst sinds kort na het begin van de Russische invasie.

Oekraïense bronnen meldden woensdagochtend dat Starlink-terminals niet meer werkten boven een snelheid van ongeveer 160 kilometer per uur. Dat had gevolgen voor het gebruik op het slagveld. Oekraïense eenheden gebruiken de draagbare terminals ook in bewegende voertuigen om een internetverbinding te houden dicht bij het front. Een snelheidsgrens is daar dus direct voelbaar. Presidentieel adviseur Serhij Beskrestnow, die Oekraïne adviseert over militaire communicatie, zei dat SpaceX de terminals zonder waarschuwing beperkte. Daardoor werden meerdere militaire missies verstoord, zei hij. Hij noemde de terminals essentieel voor het onderscheppen van kruisraketten. Kruisraketten zijn voor Oekraïne een van de belangrijkste dreigingen vanuit Rusland, naast drones en ballistische raketten. Luchtverdedigingseenheden hebben snelle, betrouwbare communicatie nodig om zo’n dreiging op tijd te signaleren en te onderscheppen.

’s Avonds meldde Mychajlo Fedorov, voormalig Oekraïens minister van Defensie, op sociale media dat de situatie met de terminals was verbeterd. Hij bedankte Musk voor de steun. Fedorov leidde jarenlang de digitalisering van de Oekraïense overheid en het leger. Hij is in Oekraïne het aanspreekpunt voor de inzet van Starlink geweest. Zijn melding gaf voor het eerst sinds de ochtend een teken dat het probleem onder controle was. Onder zijn leiding zette het ministerie eerder digitale overheidsdiensten op. Die golden internationaal als voorbeeld voor bestuur tijdens een oorlog.

Musk reageerde dat beslissingen over snelheidsbeperkingen en het gebruik van de StarShield-systemen bij de Amerikaanse strijdkrachten liggen. Die beslissingen liggen uiteindelijk bij president Donald Trump, zei Musk. Hij benadrukte daarbij een onderscheid: StarShield is eigendom van de Amerikaanse overheid en bedoeld voor overheden en legers. Starlink is daarentegen een commerciële dienst van zijn bedrijf SpaceX, die Oekraïne zelf inkoopt en gebruikt. Trump is als president tevens het hoofd van de Amerikaanse strijdkrachten. Daarmee is hij eindverantwoordelijk voor militair materieel dat de Verenigde Staten aan bondgenoten als Oekraïne levert.

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radosław Sikorski verwijt Musk op het platform X dat hij politiek bedrijft met zijn producten. Hij zei Musk te observeren. Polen draagt mee bij aan de financiering van Starlink-toegang voor Oekraïne. Sikorski is als minister van Buitenlandse Zaken verantwoordelijk voor de steun van Polen aan Oekraïne, ook op het gebied van verbindingen aan het front. Polen grenst zelf aan Oekraïne. Het land ving sinds het begin van de oorlog veel Oekraïense vluchtelingen op.