Politie houdt echtgenoot van Danuta Holecka aan, strengere controles blijven rond TK

Volgens de politie en MSWiA-woordvoerder Karolina Gałecka hield de politie zondag de echtgenoot van tv-presentatrice Danuta Holecka aan. Dat gebeurde bij een begraafplaats op Służewiec in Warschau; de politie boeide de man, die bij zender Telewizja Republika werkt. Hij reed volgens de politie een afgesloten zone binnen, negeerde bevelen van agenten en weigerde zich te legitimeren. Telewizja Republika noemt het optreden zelf een brutale actie die alleen om een parkeerovertreding ging. Er kwam een ambulance omdat de man gezondheidsklachten kreeg; zijn zoon, naar eigen zeggen arts, was erbij.

De aanhouding bij de begraafplaats staat los van het conflict bij het Trybunał Konstytucyjny (TK) in het centrum van Warschau. Daar hield de politie, volgens de Komenda Stołeczna Policji (politie Warschau), eerder al drie mensen aan. Die mensen klommen over het hek en drongen zo het terrein binnen, meldde de Komenda Stołeczna Policji zelf. MSWiA-woordvoerder Gałecka herhaalde dat cijfer zondag. Ze voegde toe dat agenten optraden op last van een officier van justitie, nadat onbevoegden het gebouw waren binnengegaan.

Het Trybunał Konstytucyjny is het hoogste rechtscollege van Polen en toetst wetten aan de grondwet. Wie het instituut mag leiden, is zelf onderwerp van het conflict sinds de schorsing van Święczkowski. Voor Nederlanders en Belgen die in Polen wonen of er vaak zijn, laten de twee zaken van dit weekend dezelfde lijn zien. Bij het TK-gebouw grijpen agenten in. Elders, zoals bij de begraafplaats, doen ze dat ook, wanneer iemand een afgesloten zone negeert of een bevel niet opvolgt. Wie het TK-terrein zonder toestemming binnengaat, riskeert net als de drie mensen bij het hek een aanhouding op last van de officier van justitie. Een aanwijzing van de politie bij een afgezet gebied in Polen is dus geen vrijblijvend advies, ook als het onderliggende conflict iemand zelf niet raakt.

Bij het TK-gebouw zelf eist de geschorste voorzitter Bogdan Święczkowski nog altijd toegang, meldt hijzelf. Zondagochtend verscheen hij opnieuw bij het hek. Van de agenten eiste hij dat ze hem binnenlieten. Anna Korwin-Piotrowska, die zijn toegangspas introk, noemt hij een onwettige usurpator. Voortaan komt hij dagelijks terug, kondigde hij aan. Daarbij waarschuwde hij de agenten ook, aldus Bogdan Święczkowski. Hun lijdzaamheid kan zelf een strafbaar verzuim zijn, zei hij. Hun commandanten riskeren een zwaardere strafrechtelijke verantwoordelijkheid als ze hem niet binnenlaten. Op drie zittingen die het TK in november moet houden, wees hij. De door hem erkende rechters zal hij niet van het rechtspreken weerhouden, zei hij, ondanks de druk van wie hij de usurpators noemt.

Volgens Komendant Główny Policji Marek Boroń, de nationale politiechef, verliep het optreden van zijn agenten bij het TK volledig volgens de wettelijke en ethische normen. Hij stuurde zondag een brief met die boodschap aan zijn agenten. Het is volgens Boroń niet aan de politie om te oordelen over het functioneren van het TK, maar om de politiewet uit te voeren. Hij reageerde daarmee op kritiek van onder meer een politievakbond op het ingrijpen van agenten in de Aleja Szucha, de straat waar het TK-gebouw staat. Hij verzekerde zijn agenten dat hij geen van hen aan onrechtmatige aansprakelijkheid laat blootstellen.

Zo blijft de politie zowel bij het TK-gebouw als elders in Warschau optreden tegen wie afgesloten zones negeert. Het conflict over wie het TK mag leiden, duurt ondertussen voort. Święczkowski zei dat hij de komende dagen bij het hek terugkomt.