Trump pleit voor nieuwe Oekraïense president, gezant Poetin noemt dat historisch

Poetins gezant Kirill Dmitriev noemde de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump over een nieuwe Oekraïense president zaterdag 10 oktober historisch. Trump zei eerder die dag bij het Witte Huis dat Zelensky de oorlog al vaak had kunnen beëindigen maar dat niet deed. Volgens hem is het tijd dat Oekraïne een nieuwe president kiest die wél een akkoord kan sluiten. De relatie tussen Trump en Zelensky staat al langer onder druk. Eerder waren er al publieke aanvaringen over de aanpak van de oorlog. Zelensky leidt Oekraïne sinds het begin van de Russische invasie als gezicht van het verzet tegen Moskou.

Trump zei dat hij Zelensky had gewaarschuwd geen Russische olieraffinaderijen aan te vallen. Zulke aanvallen leiden volgens hem wereldwijd tot dieseltekorten die Amerikaanse boeren schaden. Toch bleef Oekraïne er volgens Trump mee doorgaan. Oekraïne richt dat soort aanvallen al langer op de Russische energie-industrie. Die industrie is een belangrijke inkomstenbron voor het Kremlin tijdens de oorlog.

De uitspraken volgen op een akkoord dat Trump vrijdag 9 oktober aankondigde met de Russische president Vladimir Poetin. Het gaat om de export van Russische diesel naar de wereldmarkt. Daar hoort een tijdelijke verlichting van Amerikaanse sancties tegen Rusland bij. Dmitriev prees dat akkoord en Trumps woorden over Zelensky als een keerpunt in de aanpak van de oorlog. Poetin voert al enkele jaren oorlog tegen Oekraïne. Westerse landen bestraffen Rusland daarvoor met sancties die nu deels worden losgelaten.

Trump herhaalde ook zijn eerdere bewering over de Russische invasie van Oekraïne in 2022. Die zou volgens hem niet zijn gebeurd als hij toen al president was geweest. Hij presenteert zich daarbij telkens als de bemiddelaar die een einde aan de oorlog kan afdwingen. Oekraïne houdt verkiezingen sinds de Russische invasie opgeschort vanwege de staat van oorlogsrecht. Dat bemoeilijkt in de praktijk een snelle wisseling van president. Een wisseling van de Oekraïense president zou de westerse aanpak van de oorlog ingrijpend kunnen veranderen.

Zelensky noemde de verlichting van de sancties tegen Rusland een verkeerde keuze. Die keuze verlengt volgens hem de oorlog in plaats van hem te beëindigen. Het is volgens hem ook een investering die Rusland sterkt. Hij houdt daarmee vast aan zijn eigen lijn. Geen versoepeling tegenover Moskou zolang de oorlog voortduurt, en geen concessies zonder garanties voor de veiligheid van Oekraïne.