Trump over telefoongesprek met Poetin: "Hij wil heel graag een einde aan de oorlog"

President Donald Trump zei zaterdag 10 oktober dat Poetin hem heel graag een einde aan de oorlog in Oekraïne wil zien. Dat vertelde Poetin hem tijdens hun telefoongesprek van de dag ervoor, aldus Trump. Trump koppelde die uitspraak aan de export van Russische diesel. Die maakt volgens hem tegen een lage prijs veel brandstof voor de wereldmarkt vrij. Hij herhaalde daarbij zijn eerdere oproep voor presidentsverkiezingen in Oekraïne. Poetin voert al enkele jaren oorlog tegen Oekraïne. Trump presenteert zich sinds zijn aantreden als bemiddelaar tussen Moskou en Kyiv. Hij wil daarbij een snel einde aan de oorlog afdwingen, ook als dat ten koste gaat van Zelensky’s positie.

Die oproep voor nieuwe verkiezingen deed Trump diezelfde zaterdag ook bij het Witte Huis. Daar zei hij dat Zelensky de oorlog al vaak had kunnen beëindigen maar dat niet deed. Het is volgens hem tijd dat Oekraïne een president kiest die wél een akkoord kan sluiten. Trump zei ook dat hij Zelensky had gewaarschuwd geen Russische olieraffinaderijen aan te vallen. Dat leidt volgens hem wereldwijd tot dieseltekorten die Amerikaanse boeren schaden. Oekraïne bleef dat volgens hem toch doen. Oekraïne richt dat soort aanvallen al langer op de Russische energie-industrie. Die industrie is een belangrijke inkomstenbron voor het Kremlin tijdens de oorlog.

De uitspraken sluiten aan op een akkoord dat Trump al op vrijdag 9 oktober aankondigde met Poetin. Het gaat om de export van Russische diesel naar de wereldmarkt. Daar hoort een tijdelijke verlichting van Amerikaanse sancties tegen Rusland bij. Het Amerikaanse ministerie van Financiën (OFAC) maakte die verlichting dezelfde dag officieel, een eigen melding (OFAC). General License nummer 135 staat de handel in Russische diesel toe tot 7 april 2027. Dat gaat om verkoop, levering en invoer in de VS. Uitgezonderd zijn transacties via rekeningen van de Russische centrale bank. Ook het nationale vermogensfonds en het Russische ministerie van Financiën vallen erbuiten. OFAC is de dienst van het Amerikaanse ministerie van Financiën die internationale sancties tegen andere landen uitvoert en handhaaft.

Poetins gezant Kirill Dmitriev noemde Trumps uitspraken over een nieuwe Oekraïense president eerder al historisch. Dmitriev treedt namens Poetin vaker op als woordvoerder in contacten met de Amerikaanse regering. Zelensky noemde de sanctieverlichting daarentegen een verkeerde keuze. Die verlengt volgens hem de oorlog in plaats van hem te beëindigen. Het is volgens hem ook een investering die Rusland sterkt. Trump herhaalde bij zijn uitspraken ook een eerdere bewering. De Russische invasie van Oekraïne in 2022 zou volgens hem niet zijn gebeurd als hij toen al president was geweest.

Oekraïne houdt verkiezingen al sinds de Russische invasie opgeschort, vanwege de staat van oorlogsrecht. Dat bemoeilijkt in de praktijk een snelle wisseling van president, ook nu Trump en Poetin daar via hun gezanten op aandringen. Voor de buurlanden van Oekraïne, waaronder Polen, telt vooral hoe lang de oorlog en de sancties tegen Rusland nog duren. Dat bepaalt hoe lang de onzekerheid over grenzen, energieprijzen en bevoorrading aanhoudt. De sancties blijven voorlopig verlicht tot 7 april 2027. Dat is de datum waarop OFAC de huidige ontheffing laat aflopen.