Gevechtsvliegtuigen begeleiden Ryanair-toestellen na bommeldingen in Rome

Twee Ryanair-toestellen weken dinsdagmiddag 3 november uit naar luchthaven Rome Fiumicino nadat een bommelding binnenkwam, één vlucht uit Portugal en één uit Ierland. Italiaanse gevechtsvliegtuigen begeleidden beide toestellen naar de grond, terwijl explosievenopruimingsdiensten al op het platform klaarstonden. Ook een Ryanair-vlucht in Spanje, op weg naar Murcia in het zuidoosten van het land, werd na een vergelijkbare melding gecontroleerd. Fiumicino, zo’n dertig kilometer van het centrum van Rome, is de grootste luchthaven van Italië en een belangrijk overstappunt voor vluchten tussen Zuid-Europa en de rest van het continent.

Volgens de Bulgaarse autoriteiten landde diezelfde dag ook een toestel dat vanuit Israël naar Sofia vloog veilig op de Bulgaarse luchthaven, nadat daar eveneens een bommelding was binnengekomen. Agenten doorzochten het vliegtuig en vonden niets. Een eerdere dreiging tegen een ander vliegtuig in Bulgarije was al eerder onderzocht. De sporen daarvan leidden naar IP-adressen buiten het land.

Een dag eerder, op maandag 2 november, werd een Wizz Air-vlucht van Londen naar Sofia na een bommelding al omgeleid naar Boedapest. Een Hongaars gevechtsvliegtuig van het type Gripen, een lichtgewicht jachtvliegtuig van de Zweedse fabrikant Saab, begeleidde dat toestel naar de grond. Autoriteiten noemen de meldingen van die dagen vals. Wel wijzen ze erop dat de daders steeds vaker dreigingen rechtstreeks tegen luchtvaartmaatschappijen richten, in plaats van tegen één luchthaven.

De golf aan meldingen volgde kort na twee bommeldingen op de Poolse luchthavens Modlin en Chopin. Daar moest een Boeing 737 MAX van London Heathrow dinsdagochtend om 10.01 uur uitwijken naar Modlin na een melding over een mogelijk explosief aan boord. Het toestel vloog oorspronkelijk naar Chopin in Warschau en had 181 mensen aan boord en nog circa 3,7 ton brandstof; Modlin ging op slot terwijl pirotechnici werden ingeschakeld. Op Chopin zelf werd rond hetzelfde moment een toestel van de Scandinavische luchtvaartmaatschappij SAS uit Kopenhagen gecontroleerd, na een vergelijkbare melding. Daar was niet meteen duidelijk om welk vliegtuig het precies ging; een start- en landingsbaan ging dicht en de passagiers verlieten het toestel, terwijl de rest van de luchthaven open bleef. Volgens de luchthavenwoordvoerders verliep de controle van het SAS-toestel normaal; Chopin-woordvoerder Piotr Rudzki zei dat alle passagiers al waren uitgestapt. Zijn collega Adam Szabłowski van Modlin zei dat het toestel na de landing naar een aangewezen plek werd geleid, in afwachting van de pirotechnici en de andere bevoegde diensten. Wie achter de reeks meldingen in Polen, Italië, Bulgarije en Hongarije zit, is nog niet bekendgemaakt. Ook is niet gezegd of de eerdere Bulgaarse IP-sporen al tot een verdachte hebben geleid. Gevechtsvliegtuigen escorteren een verdacht toestel doorgaans tot aan de landing, zodat het veilig naar de grond kan en de rest van het luchtruim vrij blijft. Zulke bommeldingen op vluchten komen wereldwijd vaker voor en leiden bijna altijd tot een vals alarm, al kost elke melding tijd en geld. Luchthavens en hulpdiensten behandelen elke melding daarom als serieus, totdat het tegendeel vaststaat. Ondertussen volgt de bemanning op de luchthaven de procedure voor een bommelding. Het onderzoek naar de herkomst van de meldingen van maandag en dinsdag loopt nog.