Duitsland houdt derde verdachte aan voor sabotage Starlink-station in Polen

Duitse autoriteiten hielden in Reutlingen een Turkse man aan. Hij wordt verdacht van het regisseren van de brandstichting bij een Starlink-grondstation in Polen. De zaak wordt vervolgd als voorbereiding van een delict dat als terroristisch is aangemerkt. Bij de aanhouding namen rechercheurs acht mobiele telefoons en munitie in beslag. Het Landeskriminalamt Baden-Württemberg, de recherchedienst van de deelstaat, leidt het onderzoek. Dat gebeurt samen met de Generalstaatsanwaltschaft Stuttgart, het openbaar ministerie van Stuttgart. Reutlingen ligt in het zuidwesten van Duitsland, niet ver van Stuttgart, de hoofdstad van de deelstaat Baden-Württemberg.

Het is al de derde aanhouding in de zaak. Op maandag 12 oktober hielden de Duitse autoriteiten in de plaats Nürtingen al twee andere Turkse staatsburgers van 34 en 38 jaar aan. Dat gebeurde op verzoek van Polen, dat hun uitlevering eist. Die twee zouden in opdracht van de nu in Reutlingen opgepakte verdachte naar Polen zijn gereisd. Ze zouden daar de brandstichting daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Nürtingen ligt, net als Reutlingen, in de regio Stuttgart. Zo’n uitlevering tussen EU-landen verloopt doorgaans via een Europees aanhoudingsbevel, waarmee lidstaten verdachten aan elkaar kunnen overdragen. Een rechter in het land waar de verdachte is aangehouden, toetst daarbij eerst of aan de formele voorwaarden is voldaan, voordat de overdracht kan doorgaan.

De brand waar het om draait, brak uit in de nacht van 22 op 23 september. Het ging om een Starlink-grondstation in Wola Karbowska, nabij Grójec, ongeveer 50 kilometer ten zuiden van Warschau. Grójec ligt in de Poolse provincie Mazovië, waarvan Warschau de hoofdstad is. Poolse autoriteiten onderzoeken de brand als sabotage. Ze vermoeden betrokkenheid van Russische inlichtingendiensten. Starlink is het wereldwijde satellietinternetnetwerk van het Amerikaanse bedrijf SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, dat het netwerk vanuit de Verenigde Staten exploiteert. Een grondstation zoals dat in Wola Karbowska verbindt de satellieten met het gewone internet op aarde. SpaceX presenteert Starlink als alternatief voor traditionele internetverbindingen in afgelegen gebieden en conflictzones. Zulke grondstations gelden daarom als gevoelige infrastructuur.

Naast de drie Turkse hoofdverdachten hield een Duitse antiterreureenheid in een afzonderlijke actie in Berlijn ook een man aan. Hij wordt verdacht van hulp aan de daders van de brandstichting.

Na de aanhouding van de eerste twee verdachten in Nürtingen noemde premier Donald Tusk de sabotage op 12 oktober al een nieuwe daad van hybride oorlogsvoering. Hij zei dat de daders zich voor de Poolse rechter zullen moeten verantwoorden. Met hybride oorlogsvoering bedoelen functionarissen aanvallen die net onder de drempel van een openlijke militaire aanval blijven, zoals sabotage, cyberaanvallen of desinformatie. Veiligheidscoördinator Tomasz Siemoniak, die het inlichtingenwerk van de Poolse regering aanstuurt, zei destijds dat er voor hem geen twijfel bestaat dat Russische inlichtingendiensten achter de aanslag zitten. Polen grenst via de Russische exclave Kaliningrad aan Rusland. Het land grenst ook aan Belarus, een bondgenoot van Rusland. Polen is lid van zowel de NAVO als de Europese Unie en valt daarmee onder de collectieve defensieafspraak van het bondgenootschap. Sinds het begin van de Russische oorlog tegen Ukraine houdt de Poolse regering kritieke infrastructuur scherper in de gaten.