Sejmcommissie voor ethiek geeft Kaczyński nagana voor woorden over politie

De sejmcommissie voor ethiek gaf PiS-voorzitter Jarosław Kaczyński dinsdag een nagana, de zwaarste maatregel die de commissie kan opleggen. Commissielid Ewa Schädler van regeringspartij Polska 2050 maakte het besluit bekend. Kaczyński heeft veertien dagen de tijd om in beroep te gaan. Nagana is het Poolse woord voor een officiële berisping, te vergelijken met een afkeuring die de Tweede Kamer in Nederland tegen een van haar eigen leden kan uitspreken. Schädler is lid van Polska 2050, een van de partijen in de huidige regeringscoalitie, naast Koalicja Obywatelska. De sejmcommissie voor ethiek ziet toe op de gedragsregels van Kamerleden en kan als zwaarste sanctie zo’n officiële afkeuring uitspreken. Kaczyński is al jaren voorzitter van oppositiepartij PiS, de partij die de Poolse regering leidde voordat de huidige coalitie onder premier Tusk aantrad.

Aanleiding voor de nagana was een uitspraak die Kaczyński in juli deed op het Piłsudskiplein in Warschau, tijdens de maandelijkse herdenking van de dodelijke vliegtuigramp bij Smolensk. Agenten van de politie ontzegden PiS-politici toen de toegang tot het monument voor de slachtoffers, onder wie oud-president Lech Kaczyński, de tweelingbroer van Jarosław. Kaczyński noemde de politie daarop een knokploeg van de regerende partij, geen echte politie. Die uitspraak vormde de directe aanleiding voor de klacht bij de ethische commissie. De Smolensk-herdenking vindt elke tiende van de maand plaats, ter nagedachtenis aan het vliegtuigongeluk waarbij de Poolse presidentiële delegatie om het leven kwam. PiS-politici komen al jaren maandelijks samen bij dat monument, een traditie die nauw verbonden is met de partij van de Kaczyński-broers. Lech Kaczyński was enkele jaren president van Polen voordat hij bij die ramp omkwam.

Kamerlid Maria Janyska van regeringspartij Koalicja Obywatelska diende de klacht tegen Kaczyński in bij de ethische commissie. Ze deed dat na overleg met minister van Binnenlandse Zaken Marcin Kierwiński. Volgens minister Kierwiński is de uitspraak van Kaczyński schandalig. Hij stelde dat de tijd voorbij is dat politici zich boven de wet konden stellen. Kierwiński is als minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de politie, de dienst die Kaczyński met zijn uitspraak raakte, in heel Polen en niet alleen in Warschau. Koalicja Obywatelska, de partij van Janyska, regeert samen met andere partijen in de huidige coalitie; PiS vormt de grootste partij in de oppositie.

Volgens de agenda van de sejmcommissie voor ethiek behandelde de commissie de zaak op 20 oktober, tijdens haar 61e zitting. Daaraan ging een verzoek vooraf dat een groep Kamerleden op 15 juli indiende, naar aanleiding van Kaczyńskis uitspraak bij het monument op 10 juli. De agenda zelf noemt geen strafmaat voor Kaczyński; die kwam pas met het besluit van de commissie deze week. De sejmcommissie voor ethiek is een van de vaste commissies van de Sejm, het Poolse parlement, vergelijkbaar met de Tweede Kamer in Nederland, en behandelt klachten over het gedrag van Kamerleden. Net als andere Sejm-commissies bestaat ze uit Kamerleden van verschillende partijen, naar verhouding van hun fracties.

Gaat Kaczyński niet binnen veertien dagen in beroep, dan staat de nagana vast. Of hij dat beroep daadwerkelijk aantekent, maakte hij na het besluit van de commissie nog niet bekend.