Wie leidt het Pools grondwettelijk hof? Onduidelijkheid duurt voort
Rechter Korwin-Piotrowska wil zichzelf wraken in de zaak tegen vicevoorzitter Sochański, na een botsing tussen Tusk en Nawrocki bij de veiligheidsraad biedt Tusk een persoonlijk gesprek aan. Zolang niemand weet wie het hof leidt, blijft onduidelijk of zijn besluiten standhouden.
Volgens het Trybunał Konstytucyjny zelf leidt rechter Anna Korwin-Piotrowska het hof, als rechter met de langste staat van dienst. Zij kondigde nu aan dat zij zelf een verzoek zal indienen om zich te laten wraken in de zaak tegen vicevoorzitter Bartłomiej Sochański. Zij had immers zelf de order gegeven tot de onmiddellijke onderbreking van zijn ambtsuitoefening. Daarover wil ze zich daarom niet zelf uitspreken, al is over haar verzoek nog niet besloten. Zolang niet vaststaat wie het grondwettelijk hof rechtmatig leidt, blijft ook onduidelijk of de besluiten van dat hof later overeind blijven.
Die onzekerheid nam deze week toe. President Karol Nawrocki zei bij de opening van de Raad voor Nationale Veiligheid dat zijn afwezigheid in het buitenland was gebruikt voor een situatie zonder precedent sinds 1989. Hij zei dat premier Donald Tusk zelf al beseft een fout te hebben gemaakt rond het Trybunał. Ook zei hij dat de rechtsstaat niet kan worden herenigd met methoden die zelf de wet grof schenden. Tusk reageerde na afloop van diezelfde vergadering met een aanbod. Hij zei bereid te zijn nog deze week persoonlijk met Nawrocki te spreken over het conflict. Zo wil hij samen met Nawrocki bekijken hoe de spanning in Polen duurzaam kan afnemen.
Wat een gewone inwoner wel merkt, zijn de besluiten die het hof ondanks de ruzie toch neemt. Op 3 november hield het Trybunał een Algemene Vergadering met acht rechters. Volgens Korwin-Piotrowska werd die voor het eerst rechtstreeks op televisie uitgezonden. De vergadering lootte de samenstelling van disciplinaire colleges tegen voorzitter Bogdan Święczkowski en vicevoorzitter Sochański. Ook keurde zij de begroting van het Trybunał goed. Of die besluiten standhouden, hangt af van wie uiteindelijk als rechtmatig bestuur van het hof wordt erkend. Buiten liepen de spanningen zichtbaar op. Zowel bij het Trybunał-gebouw als voor het Presidentieel Paleis kwamen mensen bijeen. Bij het hof trok de politie extra mensen samen, bij het paleis kwamen mensen met kaarsen en zaklampen.
De schorsing van de oude leiding, waarop de huidige onduidelijkheid over het bestuur teruggaat, viel op een vrijdagavond eind oktober. Volgens het Trybunał Konstytucyjny zelf gelastte rechter Korwin-Piotrowska toen op het officiële profiel van het hof een onmiddellijke onderbreking van de ambtsuitoefening van Święczkowski en Sochański. Haar besluit steunt op de wet over het hof, zegt zij. De tot dan zittende leiding noemde die actie zelf een staatsgreep. Via het eigen X-account liet zij weten dat de website van het Trybunał onrechtmatig was overgenomen. Bij het gebouw verzamelden zich politici van PiS die de schorsing bekritiseerden. Politici van de huidige coalitie verdedigden de ingreep juist als rechtmatig.
Minister van Justitie en procureur-generaal Waldemar Żurek diende rond dezelfde tijd vijf verzoeken in om de immuniteit van Święczkowski en Sochański op te heffen. Dat deed hij met het oog op strafrechtelijke vervolging. Volgens de Prokuratura Krajowa werd een eerder verzoek van Żurek, om Święczkowski te laten vervolgen, al op 15 oktober 2025 unaniem afgewezen. Volgens de Komenda Stołeczna Policji (KSP) hield de politie bij het Trybunał-gebouw drie mensen aan die over het hek klommen. Er werden ook gevaarlijke voorwerpen naar agenten gegooid, meldt de politie. President Nawrocki onderbrak toen zijn vlucht naar Senegal en keerde terug naar Polen. Een president moet op zo’n moment in het land zijn, zei hij. Święczkowski kwam zelf naar het gebouw, maar werd niet toegelaten. Tusk noemde het herstel van de rechtsstaat toen al zijn plicht. Er staat volgens hem geen andere weg open.
Al weken eerder had Lewica-Kamerlid Andrzej Szejna opheffing van de immuniteit van Święczkowski geëist. Szejna schetste destijds een plan in drie stappen: immuniteit opheffen, Święczkowski verwijderen en een Algemene Vergadering bijeenroepen die een nieuwe voorzitter kon kiezen. Hij noemde president Nawrocki daarbij een politieke doelman, die volgens hem de toegang tot het hof blokkeerde voor rechters die de Sejm had gekozen.
Bronnen
- Korwin-Piotrowska wydała oświadczenie. Chodzi o sprawę Sochańskiego — Polsat News,
- Anna Korwin-Piotrowska złoży wniosek o wyłączenie jej z z rozpoznania sprawy zarządzenia o przerwie w czynnościach wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego Bartłomieja Sochańskiego — TVP Info,
- Korwin-Piotrowska z decyzją, w tle sprawa wiceprezesa TK. "Złożę wniosek" — Interia,
- Posiedzenie RBN. Karol Nawrocki uderza w Donalda Tuska ws. TK — Polsat News,
- Karol Nawrocki grzmi na RBN, chodzi o TK. "Doszło do sytuacji bez precedensu" — Interia,
- Nawrocki na posiedzeniu RBN: Pan premier już wie, że popełnił błąd — Dziennik.pl,
- Tusk: Jestem gotów na spotkanie z Nawrockim „w cztery oczy" — RMF24,
- Tusk zabrał głos po RBN. "Jestem gotów na spotkanie w cztery oczy" — Interia,
- Premier Tusk złożył ofertę prezydentowi Nawrockiemu. Wiemy, czego dotyczy — Dziennik.pl,
- Zgromadzenie Trybunału Konstytucyjnego. Stawiło się ośmioro sędziów — Polsat News,
- Oświadczenie sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej — TVP Info,
- Gorąco przed TK. Protestujących przybywa, policja gromadzi siły — Fakt,
- Dezinformacja wokół walki o Trybunał Konstytucyjnego. Fałszywe nagrania z protestów — Dziennik.pl,
- „Innej drogi nie ma". Premier zabrał głos ws. Trybunału Konstytucyjnego — RMF24,
- Anna Korwin-Piotrowska ma pokierować Trybunałem Konstytucyjnym po odsunięciu Bogdana Święczkowskiego — RMF24,
- Przejęła kierowanie TK i zawiesiła Święczkowskiego. Teraz tłumaczy decyzję — Wirtualna Polska,
- Święczkowski przed TK. Nie został wpuszczony do budynku — Wirtualna Polska,
- "Zamach stanu". Jest oświadczenie dotychczasowych władz TK — Interia,
- Chaos wokół Trybunału Konstytucyjnego. Samolot prezydenta Nawrockiego zawraca do kraju — Interia,
- Protesty przed TK. Prezes PiS: Obywatelski protest, całkowicie legalny, musi trwać dalej — Gazeta.pl,
- Policja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Są zatrzymani — Onet,
- Komunikat dotyczący działań Policji — Komenda Stołeczna Policji (KSP),
- Trybunał Konstytucyjny — Trybunał Konstytucyjny,
- Komunikat o nierozpoznaniu przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego wniosku o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu — Prokuratura Krajowa (gov.pl),
- Szejna krótko o Święczkowskim. "Usunąć go ze stanowiska" — Super Express (se.pl),
- "Usunąć go ze stanowiska". Szejna chce uchylenia immunitetu prezesowi TK — Polsat News,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Polen en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
4/18 feiten bevestigd door een openbare bron · 14 gemeld door nieuwsmedia · betrouwbaarheid 80%
Beeld: Jurij · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Rechter Anna Korwin-Piotrowska, die de leiding over het Trybunał Konstytucyjny voert, kondigde aan dat zij zelf een verzoek indient om zich te laten wraken in de zaak tegen vicevoorzitter Bartłomiej Sochański, omdat zij zelf de order had gegeven tot de onmiddellijke onderbreking van zijn ambtsuitoefening. gemeld door nieuwsmedia: tvp.info, wydarzenia.interia.pl, polsatnews.pl · gecontroleerd
- President Karol Nawrocki zei bij de opening van de Raad voor Nationale Veiligheid (RBN) op 3 november dat zijn afwezigheid in het buitenland was gebruikt voor een situatie zonder precedent sinds 1989 en dat "de premier al weet dat hij een fout heeft gemaakt" rond het Trybunał Konstytucyjny. Hij voegde toe dat de rechtsstaat niet kan worden herenigd met methoden die zelf de wet op grove wijze schenden. gemeld door nieuwsmedia: polsatnews.pl, wydarzenia.interia.pl, wiadomosci.gazeta.pl, wiadomosci.dziennik.pl · gecontroleerd
- Premier Donald Tusk zei na afloop van dezelfde RBN-vergadering op een persconferentie dat hij bereid is nog deze week in een persoonlijk onderhoud ("w cztery oczy") met president Nawrocki te spreken over het conflict rond het Trybunał Konstytucyjny, om samen te bekijken hoe de spanning in Polen duurzaam kan worden verminderd. gemeld door nieuwsmedia: rmf24.pl, wydarzenia.interia.pl, wiadomosci.gazeta.pl, wiadomosci.dziennik.pl · gecontroleerd
- Het Trybunał Konstytucyjny hield op 3 november een Algemene Vergadering waaraan acht rechters deelnamen, wat volgens de vergadering een geldig quorum vormde; de rechters loten de samenstelling van disciplinaire colleges tegen voorzitter Bogdan Święczkowski en vicevoorzitter Sochański en namen een besluit over de begroting van het Trybunał aan. Volgens rechter Korwin-Piotrowska werd de vergadering voor het eerst rechtstreeks op televisie uitgezonden. gemeld door nieuwsmedia: polsatnews.pl, tvp.info · gecontroleerd
- Op 3 november vonden protesten plaats zowel bij het gebouw van het Trybunał Konstytucyjny als voor het Presidentieel Paleis in Warschau; bij het Trybunał liep de menigte op terwijl de politie extra mensen samentrok, en voor het paleis kwamen mensen bijeen met kaarsen, waxinelichtjes en zaklampen. gemeld door nieuwsmedia: fakt.pl, wiadomosci.dziennik.pl · gecontroleerd
- Op het officiële profiel van het Trybunał Konstytucyjny verscheen vrijdagavond een mededeling dat rechter Anna Korwin-Piotrowska een onmiddellijke onderbreking heeft gelast van de ambtsuitoefening van waarnemend voorzitter Bogdan Święczkowski en vicevoorzitter Bartłomiej Sochański. Volgens de rechters die de koers steunen zijn nu zeven rechters aanwezig in het gebouw, haarzelf inbegrepen. Trybunał Konstytucyjny · gecontroleerd
- Rechter Anna Korwin-Piotrowska zei tegen TVP Info dat zij als rechter met de langste staat van dienst de leiding over het Trybunał Konstytucyjny heeft overgenomen en dat haar besluit steunt op de wet over het Trybunał. Collega-rechter Sławomir Patyra zei tegen Onet dat zij zo de "juiste werking van het Trybunał" herstellen. Trybunał Konstytucyjny · gecontroleerd
- De tot dan zittende leiding van het Trybunał Konstytucyjny liet via het X-account van het hof weten dat de website van het Trybunał "onrechtmatig is overgenomen", dat Święczkowski gewoon voorzitter blijft en Sochański vicevoorzitter, en dat Korwin-Piotrowska geen rechter van het Trybunał is. De verklaring noemt de actie een "zamach stanu" (staatsgreep). gemeld door nieuwsmedia: wydarzenia.interia.pl, wiadomosci.wp.pl · gecontroleerd
- Bij het Trybunał verzamelden zich PiS-politici die de schorsing van Święczkowski bekritiseerden; partijleider Jarosław Kaczyński deed daar een oproep aan president Nawrocki en sprak van een unieke situatie wereldwijd, anderen binnen de oppositie noemden de actie eerder op de avond al een "zamach stanu", terwijl coalitiepolitici de ingreep juist verdedigen als rechtmatig. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.gazeta.pl, wiadomosci.wp.pl · gecontroleerd
- Minister van Justitie en procureur-generaal Waldemar Żurek maakte vrijdagavond op een persconferentie bekend dat hij die dag vijf verzoeken tot opheffing van de immuniteit bij het Trybunał Konstytucyjny heeft ingediend, vier daarvan betreffen Święczkowski en één Sochański, met het oog op strafrechtelijke vervolging. gemeld door nieuwsmedia: polsatnews.pl, wiadomosci.wp.pl, wiadomosci.onet.pl · gecontroleerd
- Een eerder verzoek om Święczkowski strafrechtelijk te kunnen vervolgen werd al afgewezen. Procureur-generaal en minister van Justitie Waldemar Żurek vroeg de Algemene Vergadering van het Trybunał Konstytucyjny op 30 september 2025 om toestemming, maar de rechters stemden op 15 oktober 2025 unaniem tegen opheffing van de immuniteit. Prokuratura Krajowa · gecontroleerd
- De Komenda Stołeczna Policji (Warschaupolitie) meldde in een eigen communiqué dat agenten drie mensen hebben aangehouden die over het hek klommen en het terrein van het Trybunał binnendrongen, en dat er gevaarlijke voorwerpen naar agenten aan de Aleja Szucha zijn gegooid. De politie zegt niet het gebouw zelf te zijn binnengegaan maar alleen op het omliggende terrein te hebben gehandeld, op verzoek van een daartoe bevoegd persoon; de aangehoudenen worden vervolgd op grond van artikel 193 Wetboek van Strafrecht (verboden terreinbetreding). Komenda Stołeczna Policji · gecontroleerd
- President Karol Nawrocki schreef op X dat hij zijn vlucht naar Senegal onderbreekt en teruggaat naar Polen, omdat de president "op zo'n moment in Polen moet zijn". Hij reageerde daarmee op de gebeurtenissen bij het Trybunał, waar zich op dat moment politie verzamelde. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.onet.pl, wydarzenia.interia.pl · gecontroleerd
- Bogdan Święczkowski kwam zelf naar het Trybunał-gebouw, sprak er met de politie en probeerde naar binnen te gaan, maar werd niet toegelaten. Hij zei dat hij spoedig met de terugkerende president zal overleggen over te nemen stappen. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.wp.pl, wiadomosci.onet.pl · gecontroleerd
- Premier Donald Tusk schreef op X dat het herstel van de rechtsstaat "onze plicht" is, dat dit na jaren van "PiS-onrecht" een moeilijk en soms pijnlijk proces is dat vastberaden optreden vergt, en dat "er geen andere weg is" ("innej drogi nie ma"). Hij reageerde daarmee op de schorsing van Święczkowski en Sochański. gemeld door nieuwsmedia: rmf24.pl, polsatnews.pl · gecontroleerd
- Lewica-Kamerlid Andrzej Szejna zei in het programma "Śniadanie Rymanowskiego" dat de wettelijke immuniteit van TK-voorzitter Bogdan Święczkowski moet worden opgeheven en dat hij uit het Trybunał Konstytucyjny moet worden verwijderd. Szejna verwijt Święczkowski het onwettig blokkeren van de ambtsaanvaarding van door de Sejm gekozen rechters. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.wp.pl, wiadomosci.onet.pl, polsatnews.pl · gecontroleerd
- Szejna schetste een stappenplan van drie fasen om de crisis in het Trybunał Konstytucyjny op te lossen, naast opheffing van de immuniteit en verwijdering van Święczkowski omvat dat ook het bijeenroepen van een Algemene Vergadering (Zgromadzenie Ogólne) van het hof, zodat die een nieuwe voorzitter kan kiezen. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.onet.pl, polityka.se.pl · gecontroleerd
- Szejna noemde president Karol Nawrocki in hetzelfde interview een "politieke doelman" die fysiek de toegang tot het Trybunał Konstytucyjny blokkeert voor rechters die door de huidige Sejm zijn gekozen, en wees daarmee op wat hij politiek gemotiveerd handelen van de president noemde. gemeld door nieuwsmedia: wiadomosci.wp.pl, polityka.se.pl · gecontroleerd
Vaker Polen Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron