Lewica-Kamerlid Szejna wil immuniteit van TK-voorzitter Święczkowski opheffen

Kamerlid Andrzej Szejna van de linkse partij Lewica zei in het tv-programma Śniadanie Rymanowskiego dat de wettelijke immuniteit van Bogdan Święczkowski moet worden opgeheven. Święczkowski is voorzitter van het Trybunał Konstytucyjny. Szejna vindt ook dat Święczkowski uit het hof moet worden verwijderd. Hij verwijt Święczkowski dat die de ambtsaanvaarding van rechters onwettig blokkeert. Die rechters zijn door de huidige Sejm gekozen. Lewica is een van de partijen in de regeringscoalitie van premier Donald Tusk, naast diens partij KO en de centrumpartijen van Trzecia Droga.

Het Trybunał Konstytucyjny is het hoogste rechtscollege van Polen. Het toetst of wetten in overeenstemming zijn met de grondwet. De bezetting van het hof is al langer omstreden. Regeringspartijen vinden dat Święczkowski ten onrechte voorkomt dat enkele door de Sejm gekozen rechters hun plaats innemen. Net als andere rechters van het Trybunał Konstytucyjny heeft Święczkowski wettelijke immuniteit tegen strafvervolging, zolang de Algemene Vergadering van het hof die niet opheft.

Szejna schetste in het programma een stappenplan van drie fasen om de crisis op te lossen. Eerst moet de immuniteit van Święczkowski worden opgeheven. Vervolgens moet hij uit het hof worden verwijderd. Ten slotte moet een Algemene Vergadering, in het Pools Zgromadzenie Ogólne, van het hof worden bijeengeroepen, zodat de rechters daar zelf een nieuwe voorzitter kunnen kiezen. Zo’n Algemene Vergadering bestaat uit alle rechters van het hof samen en is normaal gesproken het orgaan dat een nieuwe voorzitter aanwijst.

In hetzelfde interview noemde Szejna president Karol Nawrocki een politieke doelman. Hij bedoelde dat Nawrocki fysiek de toegang tot het Trybunał Konstytucyjny blokkeert voor rechters die door de huidige Sejm zijn gekozen. Daarmee wees hij op wat hij zelf politiek gemotiveerd handelen van de president noemt. De Poolse president ondertekent benoemingen van rechters en beëdigt hen. In deze kwestie staat hij tegenover de Sejm-meerderheid die de huidige regeringscoalitie vormt.

Szejna’s oproep komt na weken van onenigheid tussen de regeringscoalitie en het hof. Het gaat daarbij om de vraag wie als rechter mag toetreden tot het Trybunał Konstytucyjny.

Een eerdere poging om Święczkowski zijn immuniteit te laten afnemen liep al vast. Procureur-generaal en minister van Justitie Waldemar Żurek vroeg de Algemene Vergadering van het Trybunał Konstytucyjny op 30 september 2025 om toestemming om Święczkowski strafrechtelijk te kunnen vervolgen, meldt de Prokuratura Krajowa. Żurek combineert in Polen de rollen van minister en hoogste openbare aanklager. De rechters van het hof stemden op 15 oktober 2025 unaniem tegen het opheffen van die immuniteit.