Deelname Tusk aan Poolse Veiligheidsraad nog niet zeker, zegt Paleis

Woordvoerder Leśkiewicz van het Presidentieel Paleis meldt: of premier Donald Tusk en zijn coalitiepartijen dinsdag aanschuiven bij de Nationale Veiligheidsraad, staat nog niet vast. Volgens Rafał Leśkiewicz ligt dat aan Tusk en de regeringspartijen zelf. Er zijn signalen dat de regering niet naast bepaalde uitgenodigde parlementariërs wil aanschuiven. Leśkiewicz zegt wel dat de gebeurtenissen bij het Grondwettelijk Hof de veiligheid van de staat raken. Daarom komen ze zeker op de agenda, aldus de woordvoerder.

Het Bureau Nationale Veiligheid (BBN) meldt: president Karol Nawrocki riep de Rada Bezpieczeństwa Narodowego, de Nationale Veiligheidsraad, voor dinsdag 3 november om 15.00 uur bijeen in het Presidentieel Paleis. Op de agenda staan de permanente Amerikaanse troepenbasis in Polen en de veiligheidsgevolgen van de gebeurtenissen bij het Grondwettelijk Hof. Regering, leger, diensten en politieke partijen zijn uitgenodigd. Door de escalerende crisis kan de agenda nog wijzigen. De Veiligheidsraad is het adviesorgaan van de Poolse president voor nationale veiligheid. Hij bepaalt zelf wanneer hij het bijeenroept en wie hij daarvoor uitnodigt. Het BBN adviseert de president daarbij en bereidt de agenda voor. Nawrocki geniet de steun van de nationaalconservatieve partij PiS. Tusk staat aan het hoofd van de huidige regeringscoalitie.

Geen van de uitgenodigde partijen weigerde de uitnodiging, ook politieke tegenstanders van de president niet. Alle partijen bevestigden dat ze meedoen aan het overleg in het Presidentieel Paleis. Dat niemand de uitnodiging afwees, zegt nog niets over wie dinsdag daadwerkelijk aan de tafel zit. Een formele weigering en stilzwijgend wegblijven zijn namelijk niet hetzelfde, en daarin laat Leśkiewicz de deelname van Tusk en zijn coalitie open.

De bijeenkomst komt er nadat de verhouding tussen het Paleis en de regering sterk verslechterde. Dat gebeurde toen Nawrocki in de nacht van vrijdag op zaterdag met geweld het gebouw van het Trybunał Konstytucyjny, het Poolse grondwettelijk hof, binnendrong. Het wordt de eerste rechtstreekse ontmoeting tussen de betrokken politieke kampen sinds dat incident. Een scherpe discussie wordt verwacht. Het Trybunał Konstytucyjny toetst of wetten in Polen in overeenstemming zijn met de grondwet. Het bestaat uit rechters die door de Sejm, het Poolse parlement, worden gekozen. Het hof ligt al weken in conflict tussen het Paleis en de regeringscoalitie van Tusk, onder meer over de benoeming van die rechters.

Minister Sikorski noemt een eventuele uitnodiging van vertegenwoordigers van Grzegorz Braun’s Konfederacja Korony Polskiej voor de Veiligheidsraad onacceptabel. Volgens hem zouden zij dan toegang krijgen tot veiligheidsgevoelige informatie. Radosław Sikorski is minister van Buitenlandse Zaken in de regering van Tusk. Sejmvoorzitter Włodzimierz Czarzasty deed een vergelijkbare oproep aan de president om hen te weren. PiS-Europarlementariër Tobiasz Bocheński verdedigt juist dat Braun aanzienlijke politieke steun in Polen heeft. Braun is de leider van de nationalistische partij Konfederacja Korony Polskiej. Die partij zit niet in de huidige Sejm-coalitie en staat in de oppositie. Bocheński komt zelf uit de rijen van PiS, de partij die Nawrocki steunt. Daarmee loopt de ruzie over Braun dwars door de bredere strijd tussen Paleis en regering heen.

De Rada Bezpieczeństwa Narodowego komt dinsdag om 15.00 uur samen in het Presidentieel Paleis in Warschau.