Constitutioneel Hof bevestigt zelf overname door Korwin-Piotrowska na crisisnacht

Rechter Anna Korwin-Piotrowska neemt, volgens het Constitutioneel Hof (eigen beschikking), de leiding van het Hof (Trybunał Konstytucyjny, TK) over als plaatsvervangend president. Zij volgt daarmee voorzitter Bogdan Święczkowski op, die tot voor kort aan het hoofd van het Hof stond. Volgens het Constitutioneel Hof en de politie schorste een deel van de TK-rechters hem en vicevoorzitter Bartłomiej Sochański voor een maand. Korwin-Piotrowska is in diensttijd de langstzittende rechter van het Hof en leidde die schorsing. Het Hof toetst of wetten, decreten en verdragen in overeenstemming zijn met de Poolse grondwet, Polens hoogste rechtsbron. Święczkowski en Sochański waren tot de schorsing voorzitter en vicevoorzitter van het Hof. Een zarządzenie is in Polen een formele beschikking van een voorzitter of, hier, de rechter die hem vervangt.

Volgens Nawrocki en zijn kabinetschef Szefernaker kondigde president Karol Nawrocki vrijdagavond via X aan dat hij zijn vlucht naar Senegal afbrak. Reden was de crisis rond het Hof. Zijn vliegtuig landde rond tien uur ’s avonds in Warschau. Daarna ging hij naar het presidentiële paleis, voor overleg met Zbigniew Kapiński, eerste president van het Hooggerechtshof. Het Hooggerechtshof is, anders dan het Constitutioneel Hof, de hoogste Poolse rechter in gewone straf- en civiele zaken. Het controleert ook de geldigheid van verkiezingen.

Buiten het hofgebouw escaleerde vrijdagavond een protest, meldden het Constitutioneel Hof en de politie. De politie trad er op na meldingen over mogelijke dreigingen tegen rechters en personeel. Volgens de Komenda Stołeczna Policji (eigen melding) was de Warschause politie aanwezig voor de openbare orde, op verzoek van de procureur-generaal en een rechter van het Hof. Dat was buiten, op de Aleja Szucha bij het hofgebouw, in het centrum van Warschau. Agenten werden met gevaarlijke voorwerpen bekogeld. Drie mensen die over het hek het terrein betraden zijn aangehouden. Volgens de politie zelf ging ze het gebouw niet binnen. Ze trad ook niet op tegen het eigen beveiligingspersoneel van het Hof. Dat weerspreekt eerdere berichten over een politieactie tegen het Hof zelf.

Zbigniew Kapiński zei in een verklaring de maatregelen tegen het Hof met de grootste verontwaardiging te ontvangen. Hij noemde de gebeurtenissen zonder precedent in een democratische rechtsstaat. Hij kondigde aan na Nawrockis terugkeer met de president te overleggen.

Jarosław Kaczyński riep voor het gebouw van het Hof president Nawrocki op. Hij vroeg Nawrocki binnen zijn bevoegdheden alles te doen om de ontwikkelingen te stoppen. PiS (Prawo i Sprawiedliwość, Recht en Rechtvaardigheid) is de grootste oppositiepartij van Polen, met Kaczyński als voorzitter en medeoprichter. Kaczyński zei te hopen dat de president snel bij het Hof zou arriveren.

Rechter Anna Korwin-Piotrowska (tegen PAP) zei dat er in het Hof ruimte is om Nawrocki alleen te ontvangen. Święczkowski en Kapiński wil ze niet ontvangen. Eerder had ze uit veiligheidsoverwegingen nog geen toestemming gegeven voor een bezoek van Nawrocki aan het Hof. Die avond draaide ze dat standpunt om, voor de president alleen. Met haar eigen beschikking als plaatsvervangend president zit zij voorlopig aan het hoofd van het Hof. Kapiński kondigde eerder die avond al aan na Nawrockis terugkeer met de president te overleggen.