Bureau Zelensky overlegt over relatie met Polen, ondanks rij over UPA-jaar

Volgens het bureau van president Zelensky vond donderdag in Kyiv een speciaal overleg plaats over de relatie met Polen. Bureauchef Kyrylo Budanov leidde het gesprek, dat parlementariërs, ambtenaren en deskundigen in Pools-Ukraïense betrekkingen bijwoonden. Het bureau van de president is het ambtelijke orgaan dat Zelensky dagelijks ondersteunt en overleg met andere landen voorbereidt.

Vicehoofd van het bureau Iryna Wereszczuk zei na het overleg dat gemeenschappelijke veiligheidsbelangen Oekraïne en Polen verbinden en dat pragmatisme op dat vlak de basis van het partnerschap moet vormen. Iryna Wereszczuk zei dat samenwerking in de defensie-industrie de prioriteit is. Gezamenlijke wapenprojecten kunnen volgens haar ook de economische samenwerking in de civiele sector versterken en op termijn de culturele en humanitaire banden, op voorwaarde van politieke wil en structurele samenwerking in plaats van losse initiatieven. Polen is sinds de Russische invasie van Oekraïne een van de bondgenoten geweest die het land steunen met wapens en militaire training, naast de opvang van Oekraïense vluchtelingen.

Heorhij Tychyj, MBZ-woordvoerder, zei kort voor het overleg dat Kyiv wil dat november de maand van normalisering wordt in de relatie met Polen. Hij is woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken, dat de diplomatieke betrekkingen met het buitenland behartigt. Normalisering moet volgens hem gebeuren met meer onderlinge contacten en bezoeken.

Het overleg kwam er terwijl de verhouding tussen Kyiv en Warschau, volgens Poolse media, al weken onder druk staat door een besluit van de oblastraad van Lwów. Een oblast is in Oekraïne een regionale bestuurslaag, te vergelijken met een provincie. Lwów, in het Nederlands ook Lviv genoemd, ligt in het westen van Oekraïne, niet ver van de grens met Polen. Volgens Poolse media riep die raad op 20 oktober 2026 het jaar 2027 uit tot jaar van de Ukrainian Insurgent Army (UPA), haar bevelhebber Roman Szuchewycz en OUN-lid Oleh Olzjytsj samen. OUN staat voor Organisatie van Ukraïense Nationalisten, een politieke organisatie uit het interbellum waaraan de UPA was gelieerd. De rol van beide in Polen is al decennia omstreden. Het geldt in de Poolse politiek als een van de gevoeligste hoofdstukken in de gedeelde geschiedenis met Oekraïne.

Radosław Sikorski ondertekende een verzoek om raadslid Swiatosław Szeremeta van de oblast Lwów op de lijst van ongewenste personen in Polen te plaatsen. Sikorski is naast vicepremier ook de Poolse minister van Buitenlandse Zaken. Aan Szeremeta wordt het initiatief voor het UPA-jaar toegeschreven. Volgens Sikorski geldt het inreisverbod voor Polen en de overige Schengenlanden vijf jaar. Het Schengengebied omvat de meeste EU-landen, die onderling geen grenscontroles meer uitvoeren. Een inreisverbod daar geldt dus niet alleen voor Polen, maar voor een groot deel van Europa.

Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het Lwówse besluit contraproductief voor de Pools-Ukraïense verstandhouding en zei dat het de inspanningen voor verzoening bemoeilijkt. Marcin Bosacki, Poolse viceminister BuZa, zei op 21 oktober dat medewerkers van Zelensky hebben toegezegd dat het raadsbesluit niet van kracht wordt. Hij noemde het een bemoedigend signaal dat de tekst de avond ervoor, op 20 oktober, van de website van de oblastraad was verwijderd. Bosacki hield de kanselarij van Zelensky aan die toezegging.