Poetin wil NAVO-terugtrekking uit Polen als prijs voor vrede met Oekraïne

Volgens de Britse krant The Telegraph wil Rusland bij de hervatte vredesonderhandelingen met Oekraïne eisen dat de NAVO haar troepen in Oost-Europa terugbrengt. Dat niveau lag in 1997, van vóór de toetreding van Polen tot het bondgenootschap. Dat zou ook gevolgen hebben voor Estland, Letland, Litouwen en Finland. Het zijn de andere voormalige Sovjetstaten die nu NAVO-lid zijn. De NAVO is het militaire bondgenootschap van de Verenigde Staten, Canada en de meeste Europese landen, waaronder Nederland, België en Polen. Het bondgenootschap staat voor onderlinge bijstand als een lidstaat wordt aangevallen. Estland, Letland en Litouwen liggen, net als Polen, aan de oostflank van het bondgenootschap. Ze grenzen aan Rusland of zijn bondgenoot Belarus. Finland trad relatief recent toe tot de NAVO, na decennia van militaire neutraliteit. Het land deelt eveneens een lange grens met Rusland. Het bondgenootschap ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog, opgericht door de Verenigde Staten, Canada en West-Europese landen. Na het einde van de Koude Oorlog breidde het uit met voormalige Oostbloklanden zoals Polen.

Volgens het Kremlin plannen Rusland en Oekraïne, met Amerikaanse bemiddeling, begin november een nieuwe ronde vredesoverleg in Abu Dhabi. Abu Dhabi is de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Het Kremlin, het regeringscentrum in Moskou, bevestigde via woordvoerder Dmitri Peskov dat rechtstreeks overleg tussen Rusland en Oekraïne gepland staat. Peskov is al jaren het vaste aanspreekpunt van het Kremlin voor buitenlandse media. Hij spreekt doorgaans namens president Poetin zelf. Onduidelijk is nog of Rusland de eis over troepenterugtrekking daar formeel op tafel legt. Mogelijk gebruikt Moskou de eis vooral om de eigen onderhandelingspositie te verstevigen.

In mei 2026 lag het Amerikaanse troepenniveau in Polen nog op ongeveer 10.000, meldde het Poolse ministerie van Defensie destijds. Begin oktober staat er nog ongeveer 7.000 Amerikaanse militairen in Polen, binnen een multinationale NAVO-aanwezigheid van zo’n twintig landen. Volgens minister Kosiniak-Kamysz van Defensie kondigde president Trump op 21 mei aan nog eens 5.000 extra Amerikaanse militairen te sturen, zeer goed nieuws voor Polen, zei hij. Minister Hegseth had daarvoor juist een eerdere rotatie van ongeveer 4.000 militairen afgeblazen. Polen zette die rotatie zelf voort.

Polen streeft bovendien naar een permanente Amerikaanse basis op zijn grondgebied in West-Polen, zegt viceminister Wziątek van Defensie. Meerdere locaties worden overwogen, maar de basis komt vrijwel zeker in het westen van het land, mogelijk in Szczecin vanwege de ligging bij Duitsland en de zeehaven voor zwaar militair materieel. Het Pentagon, het hoofdkwartier van het Amerikaanse ministerie van Defensie, staat positief tegenover het Poolse voorstel, zegt minister Kosiniak-Kamysz van Defensie. Een permanente basis verschilt van de huidige rotaties. Militairen en hun families zouden zich dan voor langere tijd in de regio vestigen. Rotatietroepen vertrekken na enkele maanden weer en worden afgelost door een nieuwe groep.

De Russische eis komt op een moment dat Polen juist meer Amerikaanse troepen op eigen bodem wil. Polen wil ook een eigen permanente basis, in plaats van de huidige rotaties. Het vervolg hangt af van de uitkomst van het overleg in Abu Dhabi, begin november.