Nawrocki valt Tusk aan tijdens zitting Veiligheidsraad over Grondwettelijk Hof

Volgens president Nawrocki richtte hij zich dinsdag tijdens de zitting van de Nationale Veiligheidsraad rechtstreeks tot premier Donald Tusk. Tusk weet al dat hij een fout heeft gemaakt, zei de president, en hem blijft nu alleen nog geweld over. Tusk heeft daardoor volgens de president eerdere politieke bondgenoten verloren. De Nationale Veiligheidsraad (Rada Bezpieczeństwa Narodowego) is een adviesorgaan van de president over nationale veiligheid. Regering, leger en diensten zitten er ook in.

Bij de opening van de zitting beschuldigde Nawrocki de regering van Tusk ervan het Grondwettelijk Hof onrechtmatig te hebben overgenomen. Dat gebeurde tijdens zijn afwezigheid in het buitenland. Hij noemde de gang van zaken “ongekend”. De rechtsstaat kan niet worden hersteld met methoden die zelf de wet grof schenden, zei hij. Het Grondwettelijk Hof (Trybunał Konstytucyjny) toetst wetten aan de Poolse grondwet. De kwestie van zijn samenstelling en bevoegdheden houdt de Poolse politiek al langer verdeeld. Met die beschuldiging opende de president een zitting die bedoeld was om over de staatsveiligheid te spreken, niet over het hof.

De zitting vond plaats in het Presidentieel Paleis. Ze duurde bijna vijf uur en eindigde rond 19.45 uur. Naast Tusk namen vertegenwoordigers van alle grote politieke partijen, het leger en de diensten deel. De lengte van de zitting en de brede deelname laten zien hoezeer het conflict over het hof inmiddels verweven is met het overleg over de nationale veiligheid. Dat overleg was het officiële doel van de bijeenkomst. Het was dit jaar niet de eerste keer dat de president en de premier tegenover elkaar stonden over het Grondwettelijk Hof.

Volgens premier Tusk noemde hij voorafgaand aan de zitting op zijn beurt Nawrocki de veroorzaker van de escalatie in het conflict over het Grondwettelijk Hof. Hij riep de president op de aanvallen op de wettig gekozen rechters te stoppen. Hij vroeg hem de rechters te laten werken. Volgens Tusk heeft geen enkele vertegenwoordiger van de uitvoerende macht het recht zich met geweld toegang te verschaffen tot het hof. Dat geldt ook voor de president zelf. Die uitspraken verwijzen naar een eerder incident bij het Grondwettelijk Hof. Dat speelde zich af in de nacht van vrijdag op zaterdag eind oktober.

Volgens premier Tusk had hij, nog voor de zitting begon, zijn handtekening gezet onder het tweede voorstel van Nawrocki voor nieuwe bestuursleden van de Poolse centrale bank NBP. Dat is een ommekeer ten opzichte van eerder. Hij deed dat op aanraden van minister van Financiën Domański. Zo wil hij voorkomen dat het bestuur van de bank verlamd raakt, en de zloty stabiliseren. De stukken gaan nu door naar de president ter ondertekening. De zloty is de Poolse munt. Die stap valt op dezelfde dag waarop de president en de premier elkaar in de Veiligheidsraad over het Grondwettelijk Hof juist fel aanvielen. De NBP-benoemingen en het conflict over het hof zijn twee afzonderlijke geschillen tussen beide staatshoofden. Ze spelen zich nu tegelijk af.