Trumps bijeenkomst in Zuid-Carolina ontspoort, terwijl VS-gezant Witkoff tussen Rusland en Oekraïne pendelt

Een campagnebijeenkomst van Donald Trump aan Clemson University in de Amerikaanse staat Zuid-Carolina liep uit op een handgemeen tussen zijn aanhangers en demonstranten. Volgens Trump werd zijn toespraak herhaaldelijk onderbroken door demonstranten die leuzen tegen hem riepen en hem een verrader noemden. De politie verwijderde meer dan tien mensen uit de zaal. Op de tribunes werd een demonstrant geslagen door een Trump-aanhanger. Trump noemde de demonstranten betaalde onruststokers en toonde zich enthousiast over het handgemeen, dat hij vergeleek met een vechtsportwedstrijd. De bijeenkomst was bedoeld als steun voor congreskandidate Darline Graham, de zus van de overleden senator Lindsey Graham. Lindsey Graham was jarenlang Republikeins senator voor Zuid-Carolina en een bondgenoot van Trump in de Senaat.

Trump viel tijdens de bijeenkomst ook journalisten aan, dit keer over de vrijlating van Stephen Hubbard, een Amerikaan die sinds 2022 in Russische gevangenschap zat. Die kwestie raakt aan de onderhandelingen die zijn regering voert over een einde aan de oorlog in Oekraïne, nu al ruim vierenhalf jaar aan de gang. Volgens Trump en zijn speciale gezant Steve Witkoff is een akkoord daarover dichterbij dan ooit eerder. Witkoff bezocht de afgelopen dagen zowel Rusland als Oekraïne in het kader van die onderhandelingen. Hij noemde de gesprekken zelf constructief, al erkende hij dat er nog veel werk te doen is; verdere gesprekken op lager niveau zouden volgen.

Volgens president Zelensky van Oekraïne stemde Rusland na dat bezoek in met drietrapsgesprekken tussen Rusland, de Verenigde Staten en Oekraïne over een einde aan de oorlog, op technisch niveau. Zelensky wilde dat de gesprekken op het niveau van de leiders zelf zouden plaatsvinden, maar het lijkt erop dat de landen worden vertegenwoordigd door aangewezen onderhandelingsteams. Een datum voor die gesprekken ligt nog niet vast. De aankondiging van Zelensky volgde rechtstreeks op het bezoek van Witkoff aan Rusland.

Witkoff is de gezant die Trump de afgelopen maanden herhaaldelijk tussen Moskou en Kyiv liet reizen om de oorlog te beëindigen. Hij geldt binnen de regering-Trump als de belangrijkste tussenpersoon in de contacten met het Kremlin. Wanneer de drietrapsgesprekken precies beginnen en wie de teams van Rusland, de Verenigde Staten en Oekraïne aanvoeren, is nog niet bekend. Dat de gesprekken op technisch niveau worden gevoerd in plaats van tussen de staatshoofden zelf, is een verschil met wat Zelensky eerder had gewild.

Clemson University ligt in het noordwesten van Zuid-Carolina, de staat die Lindsey Graham decennialang in de Senaat vertegenwoordigde voordat hij overleed. Zijn zus Darline Graham probeert nu zelf een zetel in het Congres te veroveren, met steun van Trump. Stephen Hubbard, de Amerikaan wiens vrijlating Trump tijdens de bijeenkomst aanhaalde, zat sinds 2022 vast in Rusland. Zijn zaak kwam ter sprake in dezelfde toespraak waarin Trump zich optimistisch toonde over de onderhandelingen met Rusland over Oekraïne. Trump richtte zich daarbij vooral op zijn aanval op journalisten over de kwestie en gaf geen nieuwe details over de onderhandelingen zelf. Polen grenst direct aan Oekraïne en steunt het land al sinds het begin van de oorlog, onder meer als doorvoerland voor westerse wapens en hulpgoederen richting het front.