Onderzoekers doorzoeken stichtingen van Ziobro en Wipler in zaak rond cryptobeurs Zondacrypto

Onderzoekers van het Poolse openbaar ministerie doorzochten vrijdag de kantoren van twee stichtingen die geld kregen van de cryptobeurs Zondacrypto, meldt het openbaar ministerie. Zondacrypto is een platform waar particulieren bitcoin en andere cryptomunten kunnen kopen en verkopen. Het gaat om Instytut Polski Suwerennej (Instituut voor Soeverein Polen), de stichting van oud-minister van Justitie Zbigniew Ziobro. De tweede is Dobre Państwo (Goede Staat), ook wel Dobry Rząd genoemd, de stichting van Kamerlid Przemysław Wipler. Ziobro was minister van Justitie onder de vorige regering van de partij PiS; hij is ook oud-aanklager en bekend van eerdere hervormingen van de rechtspraak in Polen. Wipler zit in het parlement voor de liberaal-rechtse partij Konfederacja, die in de oppositie zit tegenover de coalitie van Tusk. De actie tegen beide stichtingen gebeurde in opdracht van de Prokuratura Krajowa, het landelijk openbaar ministerie van Polen. Die instantie coördineert onderzoeken die boven het niveau van een regio uitkomen en behandelt meestal de grootste en gevoeligste strafzaken van het land.

Woordvoerder Anna Adamiak van de procureur-generaal, de hoogste openbare aanklager van Polen, bevestigde tegenover meerdere media dat de doorzoekingen plaatsvonden. Volgens haar betroffen ze beide stichtingen omdat die geld van Zondacrypto hadden ontvangen. Ze gaf bij de bevestiging geen nadere details over wat onderzoekers in de kantoren van de twee stichtingen zochten. Onderzoekers stellen dat de stichting van Ziobro zo’n 450.000 złoty kreeg, de Poolse munteenheid, via het kantoor van Zondacrypto-topman Przemysław Kral. Kral stond zelf aan het hoofd van de cryptobeurs waarvan het geld afkomstig zou zijn.

De doorzoekingen van vrijdag maken deel uit van een groter fraudedossier. Volgens de regionale procureur in Katowice, een industriestad in de regio Silezië in het zuiden van Polen, begon dat onderzoek al op 17 april 2026. Het draait om verdenking van grootschalige fraude en witwassen bij Zondacrypto sinds 2022. Witwassen is het verhullen van de criminele herkomst van geld, vaak via omwegen langs meerdere rekeningen of bedrijven. De geschatte schade voor beleggers en klanten van de cryptobeurs loopt op tot minstens 350 miljoen złoty. Het onderzoek naar de twee stichtingen van Ziobro en Wipler valt onder dat grotere dossier bij de procureur in Katowice. Zondacrypto heette voorheen BitBay.

In het bredere dossier zat eerder al een aanhouding. Radosław Piesiewicz, oud-voorzitter van het Pools Olympisch Comité, dat Polen vertegenwoordigt bij internationale sportevenementen zoals de Olympische Spelen, werd aangehouden. Premier Donald Tusk, wiens coalitie eerder de macht overnam van de partij van Ziobro, PiS, verwees in het parlement naar een getuigenverklaring uit het dossier. Daarin was volgens hem sprake van een toegezegde vergoeding van 2 miljoen złoty. Tusk deed die uitspraak in de Sejm, het lagerhuis van het Poolse parlement, dat zich over de zaak liet informeren.

Het onderzoek naar de stichtingen van Ziobro en Wipler loopt door, als onderdeel van het fraudedossier dat in april begon bij de procureur in Katowice.