Żurek verwijt Nawrocki opzettelijke manipulatie over rechtersbenoemingen

Minister van Justitie en procureur-generaal Waldemar Żurek verwijt president Karol Nawrocki opzettelijke manipulatie van juridische begrippen. Hij reageert daarmee op een ceremonie op maandag 19 oktober 2026. Daarbij reikte de president nominaties uit aan rechters van rayon-, regionale en bestuursrechtbanken. Nawrocki stelde dat niemand rechter kan worden zonder eed voor de president. Volgens Żurek stelt de president zo ten onrechte de benoeming van gewone rechters gelijk aan de eedaflegging van rechters van het Trybunał Konstytucyjny. Dat Constitutioneel Hof verricht in Polen de hoogste grondwettelijke toetsing.

Als minister van Justitie voert Żurek ook het hoogste gezag over het openbaar ministerie. Die functie van procureur-generaal zit in Polen aan de ministerspost vast. Hij maakt deel uit van de regering van premier Donald Tusk. Nawrocki wordt als president gesteund door PiS, de partij van Jarosław Kaczyński. De twee staan al langer tegenover elkaar in het conflict over de samenstelling van het Constitutioneel Hof. Rechters van gewone rechtbanken worden door de president benoemd. Rechters van het Constitutioneel Hof worden daarentegen door het parlement, de Sejm, gekozen. De president heeft daarbij volgens Żurek geen beslissende stem. Hij ontvangt alleen de eed van de rechter die het parlement al heeft gekozen.

De uitspraken van maandag volgen op het geschil rond rechter Maciej Berek. Die werd begin september 2026 door de Sejm tot rechter van het Constitutioneel Hof gekozen. Het presidentiële paleis nodigde hem niet uit voor een eedceremonie bij de president. Daarop legde Berek op 14 oktober 2026 de eed af bij Sejm-voorzitter Włodzimierz Czarzasty, in plaats van bij de president. De Sejm is het Poolse lagerhuis. Samen met de Senaat vormt het de wetgevende macht en het kiest de rechters van het Constitutioneel Hof.

Żurek voegt toe dat Nawrocki met zijn uitspraken van maandag opnieuw probeert de Grondwet te herschrijven. Het Constitutioneel Hof toetst wetten en regeringsbesluiten aan de Poolse Grondwet.